16-njy sentýabrda Seul şäherinde Koreýa Respublikasy bilen Merkezi Aziýanyň bäş döwletiniň arasynda ilkinji ýokary derejeli köptaraplaýyn sammit geçirildi. Duşuşyga Gazagystanyň, Gyrgyzystanyň, Täjigistanyň, Türkmenistanyň we Özbegistanyň döwlet Baştutanlary gatnaşdy.
Bu duşuşyk bilen 2007-nji ýylda döredilen «Koreýa Respublikasy - Merkezi Aziýa hyzmatdaşlyk forumynyň» çäklerinde ministrler derejesinde alnyp barylýan hyzmatdaşlyk ilkinji gezek döwlet Baştutanlarynyň derejesine çykaryldy. Koreýanyň ilkinji «Merkezi Aziýa – Koreýa Respublikasy» sammitini geçirmek bilen sebit ýurtlary bilen gatnaşyklary täze köptaraplaýyn formatda dowam etdirmäge mümkinçilik döredildi.
Sammitiň dowamynda ykdysadyýet, energetika, üpjünçilik zynjyrlary, tehnologiýa we bazarlara çykmak ýaly ugurlarda hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri ara alnyp maslahatlaşyldy. Duşuşyklarda Merkezi Aziýanyň tebigy serişdeleri bilen Koreýanyň tehnologiýa we hünär tejribesini utgaşdyrmak, şol sanda energiýa serişdeleri we möhüm minerallar boýunça täze hyzmatdaşlyk mümkinçilikleri barada pikir alşyldy.
Koreýa Respublikasynyň prezidenti Li Çže Men sebitleriň arasyndaky gatnaşyklary ösdürmekde ykdysadyýet bilen birlikde tehnologiýanyň hem ähmiýetiniň artýandygyny belledi. Ol Merkezi Aziýanyň taryhy söwda we medeni gatnaşyklary bilen baglanyşykly «Ýüpek ýolunyň ruhunyň» häzirki şertlerde hem ähmiýetlidigini aýtdy.
Koreýanyň Daşary işler uniwersitetiniň Merkezi Aziýany öwreniş institutynyň ylmy professory Kim San Çholyň bellemegine görä, köptaraplaýyn sammit umumy hyzmatdaşlyk ugurlaryny kesgitlemäge mümkinçilik berse, ikitaraplaýyn duşuşyklar ýurtlaryň ykdysady gurluşynyň, serişdeleriniň we ösüş ileri tutulmalarynyň tapawutly bolandygy sebäpli aýratyn ähmiýetini saklaýar.
Sammitden öň Koreýanyň prezidenti Merkezi Aziýanyň bäş döwletiniň ýolbaşçylary bilen aýratyn duşuşyklary hem geçirdi. Bu gepleşiklerde sebit ýurtlarynyň tebigy serişdelerini Koreýanyň gözleg, özleşdiriş we gaýtadan işlemek boýunça tehnologiýalary bilen baglanyşdyrmak meselelerine hem garaldy.
Şeýlelikde, Seulda geçirilen ilkinji «Merkezi Aziýa - Koreýa Respublikasy» sammiti sebitara hyzmatdaşlygyň energetika, tehnologiýa, serişdeler we ykdysady gatnaşyklar ýaly ugurlaryny bir giňişlikde ara alyp maslahatlaşmaga mümkinçilik döreden täze köptaraplaýyn duşuşyk boldy. Şol bir wagtyň özünde, gatnaşyjy ýurtlaryň aýratyn şertlerini nazara almak bilen ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň hem dowam etdirilýändigi bellenildi.
Çeşme: The Korea Times