Häzirki döwürde döwletleriň ykdysady üstünlikleri diňe tebigy baýlyklaryň möçberi ýa-da önümçilik kuwwaty bilen däl-de, eýsem innowasion pikirlenişiň derejesi, ylmy-tehnologik ösüşi bilen ölçenilýär. Türkmenistanda hormatly Arkadagymyzyň we  Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň täze şertlerde üstünlikli dowam etdirýän ösüş syýasaty innowasiýalary milli ykdysadyýetiň möhüm hereketlendiriji güýji hökmünde öňe çykarýar. Bu çemeleşme milli ykdysadyýetiň diňe häzirki bähbitlerine däl, eýsem uzak möhletli durnukly ösüşine hyzmat edýär.

Milli ykdysadyýetde innowasiýalaryň esasy orny önümçiligiň netijeliligini ýokarlandyrmakda ýüze çykýar. Täze tehnologiýalaryň, döwrebap enjamlaryň we sanly dolandyryş ulgamynyň ornaşdyrylmagy serişdeleri tygşytly ulanmagyň, önüm çykdajylaryny azaltmagyň we önümleriň hilini ýokarlandyrmagyň esasy şertine öwrülýär. Bu ýagdaý içerki bazaryň bäsdeşlige ukyplylygyny güýçlendirýär, ýerli öndürijileriň mümkinçiliklerini giňeldýär we ykdysady ösüşiň has durnukly bolmagyna şert döredýär.

Innowasiýalaryň milli ykdysadyýetdäki täsiri diňe senagat bilen çäklenmeýär. Oba hojalygynda täze agrotehnologiýalaryň ulanylmagy, suw serişdelerini tygşytly dolandyrmak, ýokary hasyl berýän görnüşleriň ösdürilip ýetişdirilmegi önümçiligiň möçberini artdyrmak bilen bir hatarda, azyk howpsuzlygynyň üpjün edilmegine hem möhüm goşant goşýar. Bu ugurda innowasion çemeleşmeler oba ýerlerinde ýaşaýyş derejesiniň ýokarlanmagyna, zähmet öndürijiliginiň artmagyna we ykdysady tapawutlaryň azalmagyna getirýär.

Sanly ykdysadyýetiň ösdürilmegi innowasiýalaryň milli ykdysadyýetdäki ornunyň has-da giňelýändigini görkezýär. Elektron hyzmatlaryň, sanly dolandyryş ulgamlarynyň, maglumat tehnologiýalarynyň giňden ornaşdyrylmagy ykdysady gatnaşyklary çaltlandyrýar, aç-açanlygy üpjün edýär we dolandyryş çykdajylaryny peseldýär. Şeýle şertlerde innowasiýalar diňe tehniki ösüşiň däl, eýsem ykdysady dolandyryşyň hem kämilleşmeginiň guralyna öwrülýär. Innowasiýalaryň ösüş mümkinçilikleri ilkinji nobatda adam maýasynyň hiline baglydyr. Bilimli, döredijilikli we täzeçillige açyk hünärmenleriň bolmagy innowasion ykdysadyýetiň esasy binýadydyr. Türkmenistanda bilim ulgamynyň döwrebaplaşdyrylmagy, ylmy barlaglaryň ösdürilmegi we ýaşlaryň tehnologiýa ugrundan taýýarlanylmagy milli ykdysadyýetiň innowasion ösüşine berk esas döredýär. Bu ýagdaý täze ideýalaryň ykdysady gymmata öwrülmegine mümkinçilik berýär.

Milli ykdysadyýetde innowasiýalaryň ösdürilmegi hususy pudagyň işjeňligi bilen hem berk baglanyşyklydyr. Telekeçileriň täze tehnologiýalary ornaşdyrmaga bolan höwesi, täze iş modellerini synap görmegi ykdysady ösüşiň möhüm çeşmesine öwrülýär. Döwlet tarapyndan döredilýän amatly şertler, goldaw mehanizmleri we hukuk kepillikleri innowasion başlangyçlaryň ykdysady dolanyşyga girmegine ýardam edýär. Innowasiýalaryň ösüş mümkinçilikleri halkara hyzmatdaşlyk arkaly hem giňeldilýär. Tejribe alyşmak, öňdebaryjy tehnologiýalary öwrenmek we hyzmatdaşlyk taslamalaryna gatnaşmak milli ykdysadyýetiň dünýä ykdysady giňişligine integrasiýasyny güýçlendirýär. Bu ýagdaý ykdysady ösüşiň täze ugurlarynyň açylmagyna, täze bazarlaryň özleşdirilmegine mümkinçilik berýär.

Şeýlelikde, milli ykdysadyýetde innowasiýalaryň orny diňe ösüşiň häzirki tapgyryny üpjün etmek bilen çäklenmän, geljek üçin berk binýat döretmekden ybaratdyr. Hormatly Arkadagymyzyň başyny başlan we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň döwrebap mazmun bilen dowam etdirýän innowasion ösüş syýasaty Türkmenistanyň ykdysady taýdan bäsdeşlige ukyply, durnukly we öňe tarap ynam bilen barýan döwlet hökmünde kemala gelmegine hyzmat edýär. Innowasiýa esaslanan ykdysadyýet — bu diňe tehnologiýa däl, eýsem pikirlenişiň täze derejesi bolup, milli ösüşiň esasy mümkinçilikleriniň hut şu ugurda jemlenendigini aýdyň görkezýär.

Arzygül HALLYÝEWA,

Türkmenistanyň Döwlet energetika
institutynyň mugallymy.