Atlantik ummanyň suwunyň antisiklon aýlaw zonasynda Sargassow deňzi ýerleşýär. Sargossow deňziniň tutýan meýdany 7 mln km², çuňlugy 6995 m, giňligi 5 müň km, uzynlygy 2 müň km deň bolýar. Bu deňziň suwy ýyly we duzly bolýar. Deňziň çuňlugyna aralaşdygyňça suwuň ýylylygy has hem artýar. Meselem, deňziň 800-1000 m çuňlugynda suwuň ýylylygy 10⁰C, ummanyň beýleki zonalarynda bolsa suwuň ýylylygy 5⁰ C deň bolýar.  Deňziň önümliligi örän pes bolýar. Sebäbi, deňziň esasy bölegini suwotylar tutýar. Bu bolsa deňizde kislorodyň we deňizde ýaşaýan deňiz ýaşaýjylarynyň görnüşleriniň, sanynyň azalmagyna getirýär. Ýöne, Sargassow deňiz energiýanyň esasy çeşmesi hasaplanýar. Sebäbi, deňziň üstünden öwüsýän Passat ýelleri we Golfstrim akymy energiýa çeşmesi bolup hyzmat edýär.

Sargassow deňzine başgaça «kenarsyz deňiz» hem diýilýär. Aslyýetinde, «Sargaso» portugal dilinden terjime edilende «üzüm salkymy» diýmekligi aňladýar. Deňziň beýle atlandyrylmaklarynyň esasy sebäbi, suwuň ýüzünde hereket edýän suwotylar bilen baglanyşyklydyr. Deňziň ýüzünde hereket edýän suwotylaryň umumy agramynyň 11 mln tonna deň bolýandygyny gidrobiologlar belläp geçýärler . Deňziň üstüni 1 m galyňlykda suwotylar bilen bilelikde gyrmançalar hem tutýar. Bu bolsa uzak aralykdan seredilende kenary ýatladýar. Aslynda, Sargassow deňziň gaty kenary bolmaýarda, suwotylardan, gyrmançalardan ybarat kenary bolýar. Şonuň üçin hem Sargassow deňzine «kenarsyz deňiz» diýilýär. 

Enebaý ANNALYÝEWA,

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.