https://ahal.info News Portal 2026-04-14 13:22:56 https://ahal.info/tm/news/arkadagly-yaslar-zurnalynyn-2026-njy-yylyn-ucunji-sany-capdan-cykdy Sun, 12 Apr 2026 23:05:43 +0500 https://ahal.info/tm/news/arkadagly-yaslar-zurnalynyn-2026-njy-yylyn-ucunji-sany-capdan-cykdy Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň ýanyndaky «Arkadagly Ýaşlar» žurnalynyň 2026-njy ýylyň üçünji sany çapdan çykdy. Bu barada Türkmenistanyň resmi metbugaty habar berdi.   Žurnalyň baş makalasy «Beýik dostlugyň täze gözýetimleri» diýlip atlandyrylyp, ol Gahryman Arkadagymyzyň Hytaý Halk Respublikasyna amala aşyran dostluk saparynyň ýaşlaryň geljegine ýetirýän oňyn täsirine bagyşlanýar. Şeýle-de neşirde Gurbanguly Berdimuhamedow adyndaky Howandarlyga mätäç çagalara hemaýat bermek boýunça haýyr-sahawat gaznasynyň soňky bäş ýylda ýerine ýetiren işleri barada gyzykly maglumatlar ýerleşdirilipdir.   Täze sanynda ilkinji gezek iňlis dilinde çap edilen makala mart aýynda bellenilýän Halkara zenanlar gününe bagyşlanypdyr. «Ýaşyl dünýäniň ýaraşygy» atly makala bolsa ýazky bag ekmek möwsüminiň başlanmagyna ünsi çekýär.   Şeýle-de, ýurdumyzda däbe öwrülen «Talyp gözeli» bäsleşiginiň geçirilişi we onuň ýeňijileri barada aýratyn makala taýýarlanypdyr. Döwlet edaralarynda emeli aňyň orny baradaky çykyş häzirki zaman meselelerini açyp görkezýär. Mundan başga-da, halkara derejesinde meýletinçi-terjimeçilik işiniň ähmiýeti barada hem pikirler beýan edilýär.   Žurnalda ýerleşdirilen makalalaryň birinde Magtymguly Pyragynyň tebigata bolan söýgüsi hytaý şahyrlarynyň döredijiligi bilen deňeşdirilýär. Türkmenistanyň halk artisti Atageldi Garýagdyýewiň döredijilik ýoluna bagyşlanan «Millilige gulluk etmeli» atly makala hem aýratyn ähmiýete eýedir. Şahyr Çary Ýegenmyradow barada gürrüň berýän «Pursatlar» atly makala hem okyjylaryň ünsüni çekýär.   Mundan başga-da, «Hyýallaryň ganatynda» atly makala Gurbannazar Ezizowa bagyşlanypdyr. Bagtlylyk temasyndaky makala iňlis dilinde hödürlenýär, rus dilindäki makalada bolsa şygryýetiň täsirli güýji beýan edilýär.   Däp boýunça žurnalda aprel aýynyň täleýnamasy hem ýerleşdirilipdir. Şeýle-de soňky sahypalarda ahalteke bedewleri, emeli aň bilen bagly maglumatlar, semeniniň taýýarlanylyşy baradaky maslahatlar hem-de «Ýaş waspçy» bäsleşiginiň täze ýeňijisi baradaky maglumatlar okyjylara hödürlenýär.   Oguljan Kurbanowa, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň talyby. https://ahal.info/tm/news/yokary-tizlikli-awtomobil-yolunyn-mary-turkmenabat-boleginin-acylys-dabarasy Sun, 12 Apr 2026 22:55:44 +0500 https://ahal.info/tm/news/yokary-tizlikli-awtomobil-yolunyn-mary-turkmenabat-boleginin-acylys-dabarasy Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzyň ulag ulgamyny ösdürmek, döwrebap ulag infrastrukturalaryny döretmek babatda ägirt uly taslamalar amala aşyrylýar. Şunda Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýoly aýratyn ähmiýete eýedir. «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan bedew batly at-myradyň mekany» ýylynyň 10-njy aprelinde hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň gatnaşmagynda bu ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylyş dabarasynyň geçirilmegi hem ata-babalarymyzdan gelýän ýoldur köpri gurmak ýaly asylly işleriň dowamat dowam bolýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.   Hormatly Prezidentimiz dabaranyň geçirilýän ýerinde ýörite gurnalan mejlisler jaýyna bardy we çykyş etdi. Döwlet Baştutanymyz çykyşynyň dowamynda hemmeleri mähirli mübärekläp, Garaşsyz ýurdumyzyň welaýatlaryny ösdürmek boýunça döwlet maksatnamalarynyň üstünlikli durmuşa geçirilýändigini, şu gün bolsa Türkmenistany durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň çäklerinde Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylýandygyny belledi hem-de hemmeleri bu şatlykly waka bilen tüýs ýürekden gutlady.   Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň gurluşygyna 2019-njy ýylda badalga berildi. Bu ýoluň birinji tapgyry bolan Aşgabat — Tejen bölegi 2021-nji ýylda, Tejen — Mary bölegi bolsa 2024-nji ýylda açylyp ulanmaga berildi. Bu iri taslamanyň durmuşa geçirilmegi ýurdumyzyň ählumumy ulag ulgamyna goşulyşmagy bilen bir hatarda, halkara ulag geçelgelerini işjeňleşdirmekde-de uly ähmiýete eýedir.   Umumy uzynlygy 600 kilometre deň bolan bu ýoluň Aşgabat — Tejen, Tejen — Mary aralygyndaky iki tapgyry ulanmaga berildi. Bu gün bolsa bu ýokary tizlikli ýoluň gurluşygy doly tamamlandy. Döwrebap ýoluň gurluşygy Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň agzalary tarapyndan ýerine ýetirildi. Halkara derejeli bu awtomobil ýoly 6 sany hereket zolagyndan ybaratdyr. Onuň ýer düşeginiň giňligi 34,5 metr, ýol hereket böleginiň giňligi her tarapda 11,25 metr, her hereket zolagynyň giňligi bolsa 3,75 metrdir. Täze awtobanyň ýol örtügi birinji derejeli döwrebap serişdelerden — ýokary hilli asfalt-betondan, sintetik örtükden, torlardan, ýoluň netijeli gatlarynyň mäkämligini artdyrýan beýleki serişdelerden ybarat bolup, olar ýol örtüginiň, köp gatly ýer düşeginiň göterijilik ukybyny artdyrmak üçin ulanylýar.   Täze ýoluň geçýän ugrunda ýolagçylar, sürüjiler üçin ähli mümkinçilikler döredildi. Ýoluň hereket howpsuzlygyny üpjün etmek üçin halkara standartlara laýyk gelýän köp sanly köprüler, suw geçirijiler, ýörite geçelgeler, ýangyç guýujy beketler bina edildi. Ulag serişdelerine hyzmat ediş, gözegçilik we dolandyryş ulgamlary göz öňünde tutuldy.   Dabaranyň dowamynda görkezilen wideoşekil arkaly ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň gurluşygy hakynda giňişleýin maglumat berildi. Soňra dabara gatnaşýan abraýly halkara düzümleriň wekillerine söz berildi.   Bu ýerde ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylyş dabarasy mynasybetli toý sadakasy hem berildi.     Umuman, ýol-ulag ulgamynyň köpugurly ösdürilmegi milli ykdysadyýetimizi kuwwatlandyrmagyň aýrylmaz düzüm bölegidir. Şunuň bilen baglylykda, Aşgabat — Türkmenabat ýokary tizlikli awtomobil ýolunyň Mary — Türkmenabat böleginiň açylyş dabarasy ýurdumyzda içerki we halkara ulag arabaglanyşygy üçin ähli şertleriň döredilýändiginiň, Beýik Ýüpek ýolunyň döwrebap görnüşde gaýtadan dikeldilmegi ugrunda tutumly başlangyçlaryň durmuşa geçirilýändiginiň nobatdaky aýdyň güwäsi boldy.   Döwran ÝOWBAGŞYÝEW, Türkmenistanyň Daşary işler ministrliginiň Halkara gatnaşyklary institutynyň Halkara ykdysady gatnaşyklary fakultetiniň talyby. https://ahal.info/tm/news/takyk-ugurly-bilimlerin-osdurilmegi-geljegin-berk-binyady Sun, 12 Apr 2026 14:30:16 +0500 https://ahal.info/tm/news/takyk-ugurly-bilimlerin-osdurilmegi-geljegin-berk-binyady Häzirki wagtda bilim ulgamynda takyk ugurly dersleriň, aýratyn-da matematikanyň ösdürilmegine aýratyn üns berilýär. Bu ugur diňe bir okuwçylaryň bilim derejesini ýokarlandyrmak bilen çäklenmän, eýsem olaryň logiki pikirlenmek, seljermek we amaly meseleleri çözmek ukyplaryny ösdürmäge hyzmat edýär. Soňky ýyllarda bilim edaralarynda okuw işini döwrebap guramak, täze pedagogik çemeleşmeleri ornaşdyrmak hem-de okuw prosesiniň hilini ýokarlandyrmak boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Şeýle çemeleşmeler uzak möhletleýin bilim maksatnamalarynyň çäginde amala aşyrylýar we bilim ulgamynyň durnukly ösüşine gönükdirilýär.    Okuw prosesine döwrebap çemeleşmeler Häzirki döwürde matematikany okatmak diňe nazary ugurlar bilen çäklenmän, has işjeň we interaktiw görnüşde amaly sapaklaryň üsti bilen hem okuwçylara ýetirmek wajypdyr. Okuw prosesinde giňden ulanylýan usullar: interaktiw okuw usullary toparlaýyn işler amaly meseleleriň çözülmegi logiki we tankydy pikirlenmäniň ösdürilmegi Bu çemeleşmeler okuwçylaryň derse bolan gyzyklanmasyny artdyrýar hem-de olaryň bilimleri has netijeli özleşdirmegine mümkinçilik berýär.   Häzirki zaman tehnologiýalaryň ösmegini nazara alyp, sanly tehnologiýalaryň orny Bilim ulgamynyň sanlylaşdyrylmagy häzirki döwrüň esasy talaplarynyň biridir. Maglumat tehnologiýalarynyň giňden ulanylmagy: okuw materiallaryny has düşnükli edýär çylşyrymly temalaryň wizual düşündirilmegine mümkinçilik berýär okuw prosesini has täsirli we gyzykly edýär Şonuň üçin hem häzirki wagtda tehnologiýa bilim ulgamynyň aýrylmaz bölegine öwrülýär.   Ylaýtada mugallymlaryň hünär taýdan ösüşi Bilimiň hilini ýokarlandyrmakda mugallymlaryň hünär derejesi möhüm orun eýeleýär. Şoňa görä-de, pedagoglaryň arasynda tejribe alyşmak, täze usullary öwrenmek we okuw prosesine ornaşdyrmak boýunça yzygiderli işler alnyp barylýar. Bu ýagdaý: okuw usulyýetiniň kämilleşmegine täze pedagogik çözgütleriň ornaşdyrylmagyna umumy bilim hiliniň ýokarlanmagyna getirýär   Bu şertleriň uzak möhletli ösüşe täsiri Takyk ugurly dersleriň ösdürilmegi ýurduň ykdysady we tehnologik ösüşi bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Bu ugur: geljekki hünärmenleriň taýýarlanylmagyna IT, inženerçilik we ylmy ugurlaryň ösmegine jemgyýetde pozitiw tankytly pikirlenmäniň güýçlenmegine mümkinçilik berýär   Bilim ulgamynda alnyp barylýan özgertmeler matematikany we beýleki takyk dersleri okatmagyň hil taýdan täze derejä çykýandygyny görkezýär. Bu ýerde aýratyn üns çekmeli ýagdaýymyz, esasy maksat diňe bilim bermek däl, eýsem häzirki döwrüň talaplaryna laýyklykda pikirlenip bilýän, dürli döreýän meseleleri sosial bähbitli, jemgyýete oňaýly derejede çözmäge ukyply nesli kemala getirmekdir.   Baýramgül EZIZOWA, Türkmenabat şäherindäki ýöriteleşdirilen 32-nji orta mekdebiň müdiriniň okuw işleri boýunça orunbasary. https://ahal.info/tm/news/yas-inzener-2026-atly-robototehnika-we-programmirleme-baslesigi-gecirilyar Sun, 12 Apr 2026 14:01:49 +0500 https://ahal.info/tm/news/yas-inzener-2026-atly-robototehnika-we-programmirleme-baslesigi-gecirilyar Umumy düzgünler Şu Düzgünnama “Ýaş inžiner 2026” atly bäsleşigiň maksatlaryny, wezipelerini, geçirmegiň tertibini we şertlerini kesgitleýär.   Bäsleşik Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Aşgabat şäher komitetiniň, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň hem-de Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň Aşgabat şäher geňeşi tarapyndan gurnalýar.   Bäsleşik “Akylly önümçilik-hyzmat tehnologiýalary”, “Robototehnika” “Erjeller kodlaýar” we “BattleBots” atly, dört görnüş boýunça gatnaşyjylar özara bäsleşerler.   Bäsleşigiň dowamynda gatnaşyjylar, adam gatnaşyklary, birek-birek bilen ýardamlaşma, sypaýyçylyk ýaly türkmeniň milli gylyk-häsiýetlerinden we ýörelgelerinden ugur alýarlar.   Bäsleşik 25-nji aprelda, şenbe güni, Türkmenistanyň Telekeçiler partiýasynyň agzasy “Ojar Aziýa” hususy kärhanasynyň binasynda geçiriler. (G.Kulyýew 38)   Bäsleşige ýurdumyzyň umumybilim berýän mekdeplerinde okaýan mekdep okuwçylary we “BattleBots” görnüşinde bolsa islendik raýat gatnaşyp biler.   Okuwçylaryň bäsleşige gatnaşmak üçin, gelmek-gitmek, naharlanmak, galmak ýaly meseleleri, gatnaşyjylaryň özlerine degişlidir.   “Ýaş inžiner 2026” atly bäsleşigine gatnaşyjylary bahalandyrmak üçin Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Aşgabat şäher komitetiniň, Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň Aşgabat şäher Baş bilim müdirliginiň hem-de Magtymguly adyndaky ýaşlar guramasynyň Aşgabat şäher geňeşiniň wekillerinden ybarat bolan eminler topary döredilýär.   Bäsleşigiň çäginde gatnaşyjylar we myhmanlar bellenilen eminler toparynyň görkezmeleri boýunça hereket etmelidir.   Bäsleşige gatnaşyjylar 15.04.2026ý senesine çenli (https://forms.gle/RYgZ6GjxaXGizsci6) gysga salgynyň, ýada aşakda görkezilen QR salgysynyň kömegi bilen bäsleşige öňünden ýazylmalydyr.   Bäsleşik bilen baglanyşykly video ýazgy we topjagazlaryň agramy, ululygy ýaly maglumatlary: (https://forms.gle/RYgZ6GjxaXGizsci6) adresinden görüp bilersiňiz. (1,2,3,4,5-nji suratlar)   Has giňişleýin maglumat üçin şu ýere basyň. https://ahal.info/tm/news/tohu-da-guycli-brendlerin-psihologiyasy-atly-acyk-sapak-gecirildi Sun, 12 Apr 2026 12:11:43 +0500 https://ahal.info/tm/news/tohu-da-guycli-brendlerin-psihologiyasy-atly-acyk-sapak-gecirildi Aşgabat şäherindäki S.A. Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersitetinde “Güýçli brendleriň psihologiýasy” atly açyk sapak geçirildi. Bu çäre ýaşlaryň marketing, brending hem-de häzirki zaman işewürlik ugurlary boýunça bilimlerini artdyrmaga gönükdirildi.   Açyk sapaga myhman hökmünde gatnaşan “Çyzgy” studiýasynyň esaslandyryjysy Serdar Gurbanmyradow çykyşynda güýçli brendleriň kemala gelşi, olaryň sarp edijiler bilen gatnaşygy we psihologik täsir ediş aýratynlyklary barada giňişleýin gürrüň berdi. Şeýle hem çykyşda brendiň diňe bir daşky keşp däl-de, eýsem adamlaryň duýgularyna täsir edýän, ynam döredýän hem-de uzak möhletleýin täsir galdyrýan möhüm guraldygy bellenildi.   Duşuşygyň dowamynda gatnaşyjylar brendingiň esasy düzgünleri, üstünlikli kompaniýalaryň tejribesi hem-de bazarda özboluşly orun eýelemegiň usullary barada peýdaly maglumatlary aldylar. Interaktiw görnüşde geçirilen sapak ýaşlara öz sowallaryny bermäge we degişli jogaplary almaga mümkinçilik döretdi.   Bu açyk sapak Türkmenistanyň Bilim ministrligi, S.A. Nyýazow adyndaky Türkmen oba hojalyk uniwersiteti, TSTP-niň Aşgabat şäher komitetiniň ýanyndaky “Ýaş telekeçiler” merkezi hem-de TMÝG-niň Maglumat, maslahat beriş we meýletinçilik işleri boýunça Merkezi tarapyndan bilelikde guraldy.   Çäre ýaşlaryň döredijilik hem-de telekeçilik başarnyklaryny ösdürmäge, şeýle-de häzirki zaman brending düşünjelerini öwrenmäge oňaýly şertleri döretdi. https://ahal.info/tm/news/diller-dunyasi-merkezinde-dil-gurnagy-gecirildi Sun, 12 Apr 2026 11:32:38 +0500 https://ahal.info/tm/news/diller-dunyasi-merkezinde-dil-gurnagy-gecirildi Aşgabat şäherindäki “Diller Dünýäsi” dil merkezinde “Bahasa Club” atly täze dil gurnagy geçirildi. Bu geçirilýän duşuşyk ýaşlaryň daşary ýurt dillerini öwrenmäge bolan höwesini ýokarlandyrmak, şeýle hem olaryň dünýä halklarynyň medeniýeti baradaky düşünjesini giňeltmek maksady bilen ýola goýuldy.   Gurnagyň ilkinji sapagynda maslahatyçy hökmünde çykyş eden Türkmenistanyň Senagatçylar we telekeçiler partiýasynyň Aşgabat şäher komitetiniň ýanyndaky “Ýaş telekeçiler” merkeziniň utgaşdyryjysy Merdan Ataýew gatnaşyjylara Malaý we Indonez dilleriniň aýratynlyklary, olaryň halkara giňişligindäki orny we medeni ähmiýeti barada giňişleýin maglumat berdi.   “Bahasa Club” diňe bir dil öwrenmek üçin däl, eýsem Günorta-Gündogar Aziýa ýurtlarynyň baý medeni mirasy bilen tanyşmak üçin hem giň mümkinçilikleri döredýär. Sapaklar gatnaşyjylara dilleri ýeňil hem-de täsirli usullar arkaly öwretmäge gönükdirilýär.   Bu dil gurnagy Türkmenistanyň Bilim ministrligi, “Diller Dünýäsi” dil merkezi, TSTP-niň Aşgabat şäher komitetiniň ýanyndaky “Ýaş telekeçiler” merkezi hem-de TMÝG-niň Maglumat, maslahat beriş we meýletinçilik işleri boýunça Merkezi tarapyndan bilelikde guraldy.   Gurnagyň sapaklary her hepdäniň Çarşenbe güni sagat 15:00-da yzygiderli geçirilýär. Her duşuşykda täze mowzuklar ara alnyp maslahatlaşylýar we gatnaşyjylar öz bilim derejesini kämilleşdirmäge mümkinçilik alýarlar.   “Diller Dünýäsi” dil merkezi ähli gyzyklanýanlary “Bahasa Club” gurnagyna gatnaşmaga çagyrýar.   Ýazylmak üçin şu ýere basyň. https://ahal.info/tm/news/hormatly-prezidentimiz-dowrebap-sahercanin-duybuni-tutmak-dabarasyna-gatnasdy Thu, 09 Apr 2026 18:18:19 +0500 https://ahal.info/tm/news/hormatly-prezidentimiz-dowrebap-sahercanin-duybuni-tutmak-dabarasyna-gatnasdy Düýn hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynyň Ymambaba geňeşliginiň çäginde 4 müň 500 hojalyga niýetlenen täze, döwrebap şäherçäniň düýbüni tutmak dabarasyna gatnaşdy.   Gahryman Arkadagymyzyň halkymyzyň bagtyýar durmuşyny üpjün etmek boýunça başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýär. Oba milli maksatnamasynda, “Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy: Türkmenistany 2022 — 2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmegiň Milli maksatnamasynda” göz öňünde tutulan işleriň çäklerinde ýurdumyzyň ähli sebitlerinde döwrebap ýaşaýyş jaýlary yzygiderli gurlup ulanmaga berilýär. Döwlet Baştutanymyzyň gatnaşmagynda düýbi tutulýan täze, döwrebap şäherçe hem munuň bir mysalydyr.   Düýbi tutulýan täze, döwrebap şäherçede-de ähli amatly şertler dörediler. Türkmenistanyň Gurluşyk we binagärlik ministrligi tarapyndan guruljak täze şäherçe 800 gektardan gowrak meýdany öz içine alar. Ýolöten etrabyndaky täze şäherçede jemi 22 müň 500-den gowrak ilata niýetlenen 4 müň 500 sany ýaşaýyş jaýy bina ediler. Bu jaýlarda adamlaryň ýaşamagy üçin amatly şertler dörediler. Şeýle hem bu ýerde Geňeşiň edara binasy, orta mekdepler, çagalar baglary, saglyk merkezleri, medeniýet öýi, metjit gurlup ulanmaga berler. Täze şäherçede döwrebap durmuş üpjünçilik ulgamlary hereket eder. “Şeýlelikde, ýene-de az wagtdan Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynda ýaşamak üçin ähli şertleri bolan täze şäherçe bina ediler. Täze şäherçäniň gurulmagy ýurdumyzda bagtyýar halkymyzyň abadan durmuşy ugrunda tutumly işleriň rowaçlanýandygyny ýene-de bir gezek aýdyň görkezer” diýip, hormatly Prezidentimiz aýtdy.   Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň beýleki welaýatlary bilen bir hatarda, Mary welaýatynyň hem durmuş-ykdysady taýdan ösdürilmegine möhüm ähmiýet berilýändigini, bu ýerde kuwwatly senagat kärhanalarynyň, medeni-durmuş maksatly binalaryň we desgalaryň yzygiderli gurlup ulanmaga berilýändigini, ýakyn günlerde bolsa möhüm ähmiýetli taryhy taslamanyň — «Galkynyş» gaz käniniň dördünji tapgyryna badalga beriljekdigini belledi.   “Biz geljekde hem ýurdumyzyň welaýatlaryny toplumlaýyn ösdürmek, döwrebap desgalary gurmak, täze önümçilikleri döretmek boýunça maksatnamalaýyn işleri üstünlikli dowam etdireris. Biziň esasy maksadymyz halkymyzyň, her bir maşgalanyň, ýurdumyzyň her bir raýatynyň abadan, bagtyýar durmuşda ýaşamagyny üpjün etmekden ybaratdyr” diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we Mary welaýatynyň Ýolöten etrabynda döwrebap, täze şäherçäniň gurluşygyna badalga berilmegi bilen hemmeleri ýene-de bir gezek tüýs ýürekden gutlady.   TDH. https://ahal.info/tm/news/turkmenistan-bilen-gruziyanyn-arasynda-golyazmalary-owrenmek-boyunca-ylmy-hyzmatdaslyk-baslandy Wed, 08 Apr 2026 21:58:08 +0500 https://ahal.info/tm/news/turkmenistan-bilen-gruziyanyn-arasynda-golyazmalary-owrenmek-boyunca-ylmy-hyzmatdaslyk-baslandy 2026-njy ýylyň aprel aýynda Türkmenistanyň Ylymlar akademiýasynyň alymlary Gruziýanyň Korneli Kekelidze adyndaky Milli golýazmalar merkezi bilen bilelikde ylmy-barlag işlerine girişdiler. Bu taslama taryhy-medeni mirasyň möhüm bölegi bolup durýan milli golýazmalary öwrenmäge gönükdirilendir. Görkezilen hyzmatdaşlyk esasynda iki ýurduň arasynda öň gazanylan ylalaşyklaryň çäklerinde amala aşyrylyp, şol ylalaşyklar ylmy gatnaşyklary ösdürmegi, tejribe alyşmagy we bilelikdäki barlaglaryň geçirilmegini göz öňünde tutýar. Taslamanyň çäklerinde Gruziýanyň arhiw gaznalarynda saklanylýan gadymy gündogar golýazmalary ylmy taýdan seljerilýär, şeýle hem olaryň mazmuny, gelip çykyşy hem-de taryhy ähmiýeti boýunça giňişleýin derňew işleri alnyp barylýar. Şunuň bilen birlikde, hyzmatdaşlyk golýazmalary dikeltmek, sanlylaşdyrmak we ulgamlaýyn tertiplemek ýaly möhüm ugurlary hem öz içine alýar. Bu çäreler medeni mirasy gorap saklamakda hem-de ylmy dolanyşyga girizmekde möhüm ähmiýete eýedir. Bellenilişi ýaly, degişli ylmy hyzmatdaşlyk berk esaslara daýanmak bilen, gündogar edebiýatyny we taryhyny öwrenmekde täze mümkinçilikleri açýar. Gruziýanyň golýazmalar gaznasynyň baýlygy ylmy barlaglaryň netijeliligini ýokarlandyrmaga ýardam edýär. Netijede, bu ugurdaky bilelikdäki işler iki ýurduň arasynda ylmy we medeni hyzmatdaşlygyň ösdürilmegine şert döredýär.   Bu barada Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi habar berýär https://ahal.info/tm/news/dunyadaki-in-dowrebap-robot-haysy Mon, 06 Apr 2026 14:52:46 +0500 https://ahal.info/tm/news/dunyadaki-in-dowrebap-robot-haysy 2026-njy ýylyň başyna çenli robototehnika pudagynda uly ösüşler bolup geçýär. Häzirki wagtda dürli kompaniýalar tarapyndan döredilen robotlar dürli ugurlarda ýöriteleşendir. Şonuň üçin diňe bir “iň döwrebap roboty” kesgitlemek kyn, sebäbi olaryň her biri aýratyn maksatlar üçin niýetlenendir. Döwrebap robot tehnologiýalarynyň öňdebaryjylary:   1. Figure 01 (Figure AI): Figure AI kompaniýasynyň döreden gumanoid roboty häzirki wagtda senagat pudagynda synagdan geçirilýär. Ol ýokary derejeli emeli aň mümkinçiliklerine eýe bolup, zawod şertlerinde işlemek üçin niýetlenendir. BMW kompaniýasynyň belläp geçmegine görä, bu robot önümçilik liniýalarynda synag edilýär.   2. Tesla Optimus: Tesla kompaniýasynyň işläp taýýarlan Optimus roboty öý we senagat işlerini ýerine ýetirmek üçin ösdürilýär. Häzirki wagtda ol ösüş we synag tapgyrynda bolup, geljekde giňden ulanylmagyna garaşylýar. Tesla kompaniýasynyň resmi internet sahypasynda bellenilşine görä, bu robot adam işini ýeňilleşdirmek üçin döredilýär.   3. Atlas (Boston Dynamics): Boston Dynamics kompaniýasynyň Atlas roboty ýokary hereket çeýeligi we deňagramlylygy bilen tanalýar. Ol çylşyrymly hereketleri ýerine ýetirip bilýär we häzirki wagtda dünýäde iň öňdebaryjy mobil robotlaryň biri hasaplanýar. Kompaniýanyň resmi maglumatlaryna görä, Atlas täze elektrik neslinde ösdürilýär.   4. Robotera (Hytaý döwleti): Hytaýly işläp düzüjiler tarapyndan döredilen Robotera robotlary ýokary dinamika we takyk hereket mümkinçilikleri bilen tapawutlanýar. Käbir maglumatlara görä, olar ýokary fiziki hereket tizligine ýetip bilýär we dürli hereketleri ýerine ýetirýär. Robotera kompaniýasynyň belläp geçmegine görä, bu robotlar gözleg we ösüş maksatly ulanylýar.   5. Ameca (Engineered Arts): Ameca roboty adam bilen aragatnaşykda öňdebaryjy bolup, ýüz mimikasy we emosional reaksiýalary görkezmekde ýokary derejä eýedir. Engineered Arts kompaniýasynyň resmi internet sahypasynda bellenilşine görä, bu robot jemgyýet bilen aragatnaşyk üçin döredilen iň ösen ulgamlaryň biridir.     Soňky ýyllaryň esasy ugurlary: 2025–2026-njy ýyllarda robototehnika pudagynda şu aşakdaky ösüşler aýratyn bellenip geçilýär: uly dil modelleriniň (AI) robotlara integrasiýasy batareýa tehnologiýalarynyň gowulanmagy takyk manipulýasiýa mümkinçilikleriniň artmagy adam bilen tebigy aragatnaşygyň ösdürilmeg   Taýýarlan: Lebap welaýatynyň Hojambaz etrabynyň 21-nji orta mekdebiniň informatika mugallymy Aýna Çaryýewa  https://ahal.info/tm/news/biznes-intellekt-baslesigi-yas-zehinleri-yuze-cykardy Mon, 06 Apr 2026 18:20:41 +0500 https://ahal.info/tm/news/biznes-intellekt-baslesigi-yas-zehinleri-yuze-cykardy Türkmenistanyň ýokary okuw mekdepleriniň talyplarynyň arasynda ylmy-innowasion pikirlenmäni ösdürmek maksady bilen Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary instituty (TIT we UKI​) tarapyndan “Biznes-Intellekt” atly bäsleşik geçirildi. Bu bäsleşik ýaşlaryň döredijilikli taslamalaryny goldamak, olaryň intellektual eýeçilik ugurly işlerini höweslendirmek hem-de täze pikirleri amaly taýdan durmuşa geçirmek üçin möhüm meýdança boldy.   Bäsleşige dürli ugurlardan gatnaşan talyplar özleriniň innowasion taslamalary bilen çykyş edip, hünärmenlerden düzülen eminler toparynyň öňünde gorag etdiler. Taslamalaryň arasynda tehnologiýa, ykdysadyýet we senagat pudaklaryna degişli öňdebaryjy çözgütler aýratyn tapawutlandy.   Bäsleşigiň netijeleri boýunça Çüriýew​ Meýlis “Turbageçirijide​ akdyrylýan gazyň syzyjylygyny​ kesgitleýji robotyň programma üpjünçiligi” atly taslama işi bilen 3-nji orna mynasyp boldy. Bu taslama gaz geçiriji ulgamlarda howpsuzlygy ýokarlandyrmak we mümkin bolan syzyjylyklary​ wagtynda ýüze çykarmak babatda möhüm ähmiýete eýedir.   Mundan başga-da, Çüriýew​ Meýlis aýratynlykda geçirilen ses bäsleşiginde hem ýokary ussatlygyny görkezip, 1-nji orny eýeledi. Bu üstünlik onuň diňe bir tehniki taýdan däl, eýsem döredijilik ugurlarynda hem ukyplydygyny görkezýär.   “Biznes-Intellekt” bäsleşigi ýaşlaryň ylma bolan gyzyklanmasyny artdyrmak, olaryň täze pikirlerini ýüze çykarmak hem-de geljekde milli ykdysadyýetiň ösüşine goşant goşjak hünärmenleri taýýarlamakda möhüm ädim bolup durýar.