Soňky ýyllarda elektrostimulýasiýa terapiýasy (EST) agyryny ýeňilleşdirmek, myşsa dikeldişini tizleşdirmek we nerw ulgamynyň käbir kesellerini bejermek üçin täsirli we täzeden tanalýan usullaryň biri hökmünde giňden ulanylýar. Bu usul nerw we myşsa dokumalaryna gözegçilikli elektrik impulslaryny berip, agyryny peseldýär, hereketleri dikeldýär we hatda ýaralaryň tiz bejerilmegine kömek edýär.

EST-iň iň meşhur görnüşleriniň biri Transkutan elektrik nerw stimulýasiýasy (TENS) bolup, ol hroniki agyry bejergisinde giňden ulanylýar. Şeýle hem, Neuromuskulýar elektrik stimulýasiýasy (NMES) we Funksional elektrik stimulýasiýasy (FES) insultdan soňky dikeldişde we oňurga ýaralanmalarynda myşsa hereketlerini dikeltmekde ýokary netijeliligini görkezýär. Has ýokary derejeli lukmançylykda hem elektrostimulýasiýa möhüm orun eýeleýär—Çuňňur beýni stimulýasiýasy (DBS) Parkinson keseliniň bejergisinde öwrülişikli usullaryň biri bolsa, Wagus nerw stimulýasiýasy (VNS) epilepsiýa we depressiýa ýaly kesellerde umyt döredýär.

Mundan başga-da, EST ýara bejergisinde, sport rehabilitasiýasynda we hatda regeneratiw medisina ugurlarynda hem ulanylýar. Alymlar elektrik stimulýasiýasynyň dokumalaryň täzeden dikeldilmegine we bedeniň tebigy bejeriş proseslerini güýçlendirmegine edýän täsirini öwrenýärler.

Häzirki wagtda geýilýän elektroterapiýa enjamlary we emeli intellekt arkaly dolandyrylýan bioelektroniki bejeriş tehnologiýalary ösüp başlady. Geljekde elektrostimulýasiýa terapiýasynyň lukmançylykda has uly orun eýeläp, dürli keselleriň derman ulanmazdan täsirli bejerilmegini üpjün etmegine garaşylýar.

Mähri Daňatarowa
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet
lukmançylyk uniwersitetiniň lukmançylyk fizikasy
we informatikasy kafedrasynyň mugallymy.