Ösümlik ýaglarynyň dürli görnüşleri häzirki wagtda azyklyk we beýleki maksatlar üçin giňden peýdalanylýar. Häzirki wagtda dükanlarda ösümlik ýagynyň gaty köp saýlawy bar, emma esasy zat hem, onuň haýsysyny saýlamalydygyny anyklamak möhümdir.
Zeýtun ýagy. Bedende holesteriniň ýokarlanmagyna garşy göreşýär, ýüregiň we gan damarlarynyň işini kadalaşdyrýar, bilelikde ulanylýan önümlerdäki ýokumly maddalaryň siňmegine kömek edýär.
Mekgejöwen ýagy. Merkezi nerw ulgamynyň işleýşini gowulandyrýar, dartgynlygy azaldyp, stresden dynmaga kömek edýär, görüş ulgamyny we immuniteti güýçlendirýär.
Künji ýagy. Aşgazan-içege ulgamynyň ähli organlaryna peýdaly täsir edýär, süňkleriň we dişleriň berkligini saklamaga ýardam edýär we endokrin ulgamyna we gormonal deňagramlylyga peýdaly täsir edýär.
Kädi ýagy. Dünýäniň iň gowy kädi ýagynyň henizem öndürilýän ýeri Awstriýa sebitidir. Kädiniň tohumlaryndan alnan ýag gormon işjeňligini ýola goýýar, şeýle-de ol sinkiň ajaýyp çeşmesidir. Kädi ýagy deriniň we saçyň saglygy üçin jogapkär bolan E witaminiň köp saklanýanlygy bilen hem peýdalydyr. Mundan başga-da, kädi ýagynda selen elementiniň köp mukdary bar, islendik ýaşdaky adamlarda immuniteti güýçlendirýär.
Kokos ýagy. Stenford uniwersitetiniň alymlarynyň geçiren soňky gözlegleri kokos ýagynyň beýleki ösümlik we haýwan ýaglaryndan has gowudygyny, beden tarapyndan çalt siňdirilýändigini görkezdi. Häzirki wagtda satuwda kokos ýagynyň iki görnüşi bardyr. Arassalanan kokos ýagy ýokary temperaturada gyzdyrylanda-da, ýakymly süýji tagamyny we ysyny saklaýar, şonuň üçin çörek bişirmekde has ýaramlydyr.
Zygyr ýagy. Iýmit siňdiriş ulgamyny kadalaşdyrýar, dezinfeksiýa häsiýetine eýe, gan damarlaryny arassalaýar we ýürek işini güýçlendirýär. Kosmetologiýada hem bejeriş maskalary üçin ulanylýar, ýöne ýag bilen iýmitlenmek derini nemlendirýär, dyrnaklary we saçlary güýçlendirýär. Iýmitleniş hünärmenleri zygyr ýagyny adam bedeni üçin kuwwatly önüm hasaplaýarlar. Ösümlik belogynyň mukdary boýunça ýaglaryň arasynda ol örän öňdedir. Omega-3, hatda balyk ýagyndan hem ýokarydyr.
Gülaýym SAPAROWA,
Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.