logo

Latest news:
✦ Türkmen-hytaý işewürler forumy geçirildi ✦ ✦ Ýylyň şygaryna bagyşlanan halkara ylmy tegelek stol maslahaty geçirildi ✦ ✦ Türkmen wekiliýeti UNESCAP-yň 82-nji sessiýasyna gatnaşdy ✦ ✦ Himiýa senagaty - ösüşiň täze hereketlendiriji güýji ✦ ✦ Halkara ylmy maslahatda innowasiýa meseleleri ara alnyp maslahatlaşyldy ✦ ✦ Türkmenistanda adam maýasyny ösdürmekde Petronas bilen bilim gatnaşyklary ösdürilýär ✦ ✦ Türkmenistanda ylmy we innowasion ösüşe bagyşlanan halkara maslahat geçirildi ✦ ✦ Ykdysady žurnalistika boýunça açyk sapak geçirildi ✦ ✦ Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň Gazagystan Respublikasyna iş sapary başlandy ✦ ✦ Türkmen wekiliýeti UNESCAP-yň sessiýasyna gatnaşýar ✦
Home / Society /Ýarty gümmez depe
  20.09.2021
799
Ýarty gümmez depe

Orta asyr alymlarynyň bellemeklerine görä, Sarahs ülkesi gündogar ýurtlarynda özüniň iňňän ýokary hilli bugdaýy we mähnet düýeleri bilen meşhur bolupdyr. Mary-Nişapur Beýik Ýüpek ýolunyň ugrunda uly düşelge bolan Sarahs şäheriniň töwereklerinde onlarça  obalar bolupdyr. Taryhçy As-Samany özüniň ,,Atlaryň genologik kitaby” diýen işinde, Sarahs obalarynyň adyny hem agzap geçýär. Olaryň käbirleri barada dolurak taryhy maglumatlary berýär. Andukan obasy Sarahs şäheriniň 7-8 km günorta-gündogar tarapynda ýerleşýär. Sasanid döwründe esasanda V-VII asyrlarda feodal gatnaşyklarynyň sosial gurluşynyň üýtgeşmeleri sebäpli oturumly ýerleriň görnüşleriniň çylşyrymlaşmagy bolup geçýär. Sasanid döwründe bu ýerde feodal köşgi döräp, ol daýhanlaryň obasy bilen birleşip, ýeke-täk goranyş ulgamyny döredipdir. Andukan obasy, baryp antik döwründe dörän bolmagy mümkin, sebäbi bu ýerden giçki parfiýa döwrüne degişli puluň (teňňeleriň) we keramiki önümleriň tapylmagy muňa şaýatlyk edýär.

    Bu obanyň Andukan ady fars sözi bolup, obada söwda dükanlarynyň köp bolandygyny aňladypdyr. Bu obada kiçiräk bazar hem ýerleşipdir. Sarahs şäheriniň bazarynda satylýan harytlaryň ähli görnüşlerini bu ýerde hem tapyp bolupdyr. Häzirki wagtda ,,Köne Sarahs” taryhy-medeni döwlet goraghanasynda Ýartygümmez depe ady bilen hasapda duran bu arheologiýa ýadygärlik gadymy Andukan obasydyr. Ýartygümmez depe şol orta asyr obasynyň merkezi galasy bolup, onuň günbatarynda ýerleşýän Atsyz depe-6 arheologiýa ýadygärligi  bolsa oba etegidir. Bu arheologiýa ýadygärligine ýerli ilat tarapyndan Ýartygümmez depe diýilmeginiň sebäbi, edil şol depäniň golaýynda öz döwrüniň ajaýyp binagärlik sungaty bolan Ýartygümmez arhitektura  ýadygärligi ýerleşýär.