Himikler ýörite polimerden ösümlikleriň ösüşini üpjün edýän plýonka döretdiler. Plýonka ýewropiý maddasynyň esasynda taýýarlanyp, onuň wezipesi ultramelewşe şöhlelerini infragyzyl şöhlelerine öwürmeklikde jemlenýär. Bu maksat üçin onuň düzüminde lýuminofor bardyr. Ol şöhläniň ultramelewşe böleklerini siňdirýär we infragyzyl şöhleleri goýberýär. Mundan başga-da, plýonka dury bolup, ol ösümlige ýagtylygy siňdirmäge päsgel bermeýär, şu sebäpli ony ýyladyşhanalarda ulanyp bolýar.

Gyzyl şöhle ösümlikleriň ösüşi üçin peýdalydyr, sebäbi ol hlorofil pigmentleri tarapyndan siňdirilýär, bu hem tebigy fotosintez hadysasyny işjeňleşdirýär. Birnäçe ösümliklerde geçirilen barlaglar, plýonkanyň ýokary netijeliligini görkezdi. Tomusda, haçan-da gün uzyn we günüň şöhlelendirişi ýeterlik derejede güýçli bolanda, oýlap tapyş ösümlikler üçin tapawutly netije bermeýär. Emma gyşda, täze oýlap tapyşy ulanmaklyk bilen 63 günüň dowamynda ýetişdirilen ösümlikler, adaty usulda ýetişdirilen ösümlikler bilen deňeşdirilende, boýy 1,2 esse uzyn we agramy 1,4 esse ýokary bolýar.

Bu oýlap tapyş nahallary ýetişdirmekligiň wagtyny iki ýyldan bir ýyla çenli gysgaldyp biler. 

Ýunus GELDIÝEW,

Türkmen oba hojalyk institutynyň mugallymy.