Mälim bolşy ýaly, indi köp adam fleş diskleri we beýleki kämil maglumat göterijileri yzygiderli ulanýarlar, çünki bu gurluşlar halaýan filmleriňizi, iş maglumatlaryňyzy we gymmatly suratlaryňyzy jübiňizde saklamaga mümkinçilik berýän şerti döredip, durmuşy ep-esli aňsatlaşdyrýarlar.

Şeýlelik bilen, fleş disk tranzistorlaryndan durýar, olaryň sany milliardlarça ölçelýär. Hut şonda hem maglumat saklanýar. ol ikili kodlamagy ulanýar. Ýagny, ähli maglumatlar nollar bilen görkezilen koddan durýar. Ol her tarapdan dielektrik bilen goralýar, şonuň üçin özüne ulanylýan zarýady ýitirmeýär. Maglumat saklamak prinsipi hem şu ýerden gelýär. Onda maglumatlar bar bolsa, kompýuter oňa birlik hökmünde seredýär. Bu ýerde hiç hili maglumat ýazylmasa, onda nol bolar. Tutuş bir baýt sekiz birlige ýazylyp bilner. Ýöne 8-32 gigabaýt göwrümli adaty döwrebap fleş disk hem milliardlarça baýt saklamaga ukyply. Belki, bu mukdarda maglumat daşaýjynyň agramyny ep-esli üýtgetmäge mümkinçilik berer.

Has düşnükli bolmagy üçin, 32 gigabaýtlyk fleş disk alalyň, olar häzirki gün islendik dükanda satylýar. 32 gigabaýtlyk fleş diskdäki bitleriň umumy sany 256 trillion.

Mekdep fizikasy döwründe köpler zarýad berilmedik elektronyň massasynyň 9.1 * 10−31 kg bolandygyny ýadyna salýarlar. Indi tutuş interneti alsaň, hökman has çynlakaý agram alarsyň. Şeýle-de bolsa, iň soňky maglumatlara görä, Bütindünýä toruna ýüklenen maglumatlaryň umumy mukdary takmynan 10 zettabaýt. Bir zettabaýt bir trillion gigabaýt. Bu gaty köp san.

Indi internetden ähli maglumatlary saklamaga ukyply 10 zettabaýt fleş disk göz öňüne getiriň. Ýönekeý hasaplamalar bilen adamzat üçin elýeterli we dürli dillerde birnäçe gezek hödürlenýän, müňlerçe saýtda köpeldilen maglumatlaryň bir gramdygyny bilýäris.

Mundan başga-da, häzirki wagtda maglumatlary saklamak üçin häzirki zaman tehnologiýalarynyň soňky gazananlary, has kämil gurluşly enjamlar, gurluşlar, akylly maglumat göterijiler giňden ulanylýar, serwerler fleş diskleriň ýerine, düýbünden başga maglumatlary saklamak prinsipi bolan gaty diskleri ulanýarlar. Şeýlelik bilen, bu maglumatlaryň hemmesiniň agramy bir gramdanam az. Ýöne ähli maglumatlary görmek, diňlemek we okamak mümkinçiligi ýok diýen ýaly. 

Muhammet MUHAMMEDOW,

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.