Alymlaryň pikiriçe, bu dermanlar başga serişdeler güýçsiz bolan ýagdaýynda täsirli bolar. Barselona Global Saglyk Institutynyň (Ispaniýa) gözlegçileri köp dermanlara çydamly bakteriýalara garşy täsirli 19 sany altyn esasly birleşmäni anykladylar. Geçirilen synaglar, bularyň hemmesiniň birnäçe çylşyrymly ýokanç keselleri üstünlikli bejerýändigini görkezdi. Alymlaryň pikiriçe, dermanlar antibiotikleriň täze neslini döretmek üçin ulanylyp bilner. Her ýyl dünýäde takmynan 700,000 adam dürli ýokanç bakteriýalardan ejir çekýär. 2050-nji ýyla çenli bu görkeziji 10 milliona çenli ýetip biler. Hünärmenler patogenlerde antibiotik garşylygy bilen göreşmegiň ýollaryny gözleýärler. Häzirki wagtda ol BSG tarapyndan adam saglygyna iň uly howplaryň biri hökmünde ykrar edildi.

Täze «eseriň» awtorlary, lukmançylyk taryhynda ulanylan, ýöne şol bir wagtyň özünde bakteriosid aýratynlyklaryna eýe bolan altynyň zäherli däldigini esaslandyrdylar. Hünärmenler altyn ionlary bilen beýleki birleşmeleriň birleşmesi meseläni çözmek üçin täze çemeleşme bolup biljekdigini öňe sürdüler. Synag birleşmeleri bir elementleriň maşgalasyna degişlidir, ýöne dürli gurluşlara eýe. Topar olary näsaglardan alnan köp dermanlara çydamly bakteriýalaryň nusgalarynda synagdan geçirdi. Bular adam saglygyna çynlakaý howp salýan alty ştamdyr. 

• Metisillin, S.Aureus Stafilokokklara çydamly;
• P. Aeruginosa - burun keseliniň ýokançlygynyň, pnewmoniýa kesellerine çydamly;
• Escherichia coli, iýmitiň agyr zäherlenmegine we başgalara sebäp bolýar;
• Ganyň, peşew ýollarynyň, öýken keseliniň ýokaşmagyna sebäp bolýan Acinetobacter baumannii;
• Epidermal stafilokok S. Epidermidis;
• S. Maltofiliýa, pnewmoniýa we beýleki ýokançlyklar. 

Synaglar, altyn birleşmeleriniň 84% -iniň Stafilokokklara we onuň döredýän kesellerine garşy örän täsirli bolandygyny görkezdi. 19 dermandan 16-sy galan bakteriýalary bejermegi başardy. Altyn metaloantibiotikler patogenleri birbada birnäçe dürli usulda ýok etmek üçin ulanylýar. Fermentleriň işini togtadýarlar, bakteriýa membranasynyň gorag işini ýatyrýarlar we zyýanly öýjügiň DNK-syna zeper ýetirip bilýärler. Alymlaryň pikiriçe, birnäçe ugurda şeýle hereket bakteriýalaryň täze dermanlara garşy durnuklylygynyň ösmeginiň öňüni alyp biler. Şeýle hem gözlegçiler, öwrenilen birleşmeleriň görnüşiniň altyn bolandygyna garamazdan öndürmek üçin has ýönekeý we arzan bolandygyny anykladylar. Bu birleşmeleri üýtgetmek aňsat, bu olaryň esasynda dermanlaryň önümçiliginiň ösmegine mümkinçilik döreder. 

Dünýägül BAZARBAÝEWA,

Türkmen oba hojalyk institutynyň 1-nji ýyl talyby.