logo

Latest news:
✦ Tejen etrabynda 320 orunlyk täze çagalar bagy açyldy ✦ ✦ Ahal welaýatynyň Gökdepe etrabynda 960 orunlyk täze orta mekdep ulanmaga berildi ✦ ✦ Ahal welaýaty boýunça şu ýyl 195 müň gektar meýdanda güýzlük bugdaý ekiler ✦ ✦ Niderlandlar Patyşalygynda ahalteke bedewlerine bagyşlanan halkara maslahat geçirildi ✦ ✦ Wenraý şäherinde «Atda wepa-da bar, sapa-da» eseriniň niderland dilindäki neşiri tanyşdyryldy ✦ ✦ Niderlandlar Patyşalygynda ahalteke bedewleriniň dünýä çempionaty geçirildi ✦ ✦ TÜRKMENIŇ BUÝSANJY ✦ ✦ Oktýabr aýynda «Awazada» birnäçe halkara forumlar geçiriler ✦ ✦ Türkmen-niderland hyzmatdaşlygy ara alnyp maslahatlaşyldy ✦ ✦ Bagşyçylyk sungatynyň ägirdi ✦
Home / Culture /Goýunlaryň güýz ýüňüniň ähmiýeti
  25.11.2021
779
Goýunlaryň güýz ýüňüniň ähmiýeti

Biziň ýurdumyzda goýunlaryň, esasan, saryja we garaköli tohumlary
ösdürilýär. Saryja goýunlary et-ýag we ýüň ugurly, garaköli goýunlary
bolsa bagana ugurly tohumlara degişlidir.

Saryja goýunlary Türkmenistanyň çäginde halk seleksiýasynyň parasatly usullary arkaly döredilen tohumdyr. Bu mallar et-ýag we ýüň ugurly tohum bolup, guýrukman goýunlara girýär. Saryja goýunlary daýhan birleşikleri boýunça, esasan, - Ahal welaýatynyň Ak bugdaý, Gökdepe we Bäherden etraplarynda ösdürilýär, hususy eýeçilikde bolsa ýurdumyzyň ähli welaýatlarynda ýetişdirilýär. Bu goýunlar türkmen halylary üçin gymmatly çig mal bolan ýarym irimçik ak ýüňi, ýokarу hilli et-ýag önümini we ýüňli derileri almak üçin saklanylýar. Garaköli goýunlary bilen deňeşdirilende, özüniň çalt semremäge bolan ukyby, ýokary et-ýag önümliligi (olar iri mallar bolup, diri agramy garaköli goýunlaryňkydan 8-10 kilogram köpdür) we gymmatly ak ýüňi berýändigi bilen tapawutlanýar.

Saryja goýunlarynyň ýüňli derileri hem gymmatly çig maldyr. II içinde uly ýaşly goýunlaryň ýa-da baga bakylan goýunlaryň ýüňli derileri içmek, possun we kel-
tekçe ýaly egin-eşikleri taýýarlamak üçin ulanylýar. Iki aýlyk döwründe (aprel-maý
aýlarynda) ete soýlan berre guzularyň derilerinden bagana, silkme telpekler taýýarlanylýar. Şol döwürde guzularyň ýüň örtüginiň reňki goňur, gara-goňur we ak-goňur görnüşinde bolýar. Şonuň üçin tokly derilerinden goňur reňkli telpekler taýýarlanylýar. Umuman, saryja tohumyndan bolan guzularyň reňki doglandan 4-5 aýlyga çenli, ýokarda görkezilişi ýaly goňur reňkli bolýar. Emma toklular ilkinji gezek gyrkylyp (4-5 aýlykda), olardan baýzy ýüňi (tokly ýüňi) alnandan soň, täzeden öwrenmek boýunça geçirilen barlaglar bu gymmatly çig malyň diňe bir içmekleri we possunlary taýýarlamak üçin däl-de, sem, sütük deri önümlerini (ýüň örtügi daşyna ugrukdyrylan görnüşde geýilýär) taýýarlamak üçin Her bir ulanyp boljakdygyny görkezdi. Güýz paslynda et üçin oýlan dowarlardan alnan ýüňli derileriň hiliniň ýokary we durnukly bolýandygy anyklanyldy. Toklulardan, işşeklerden we uly goýunlardan alnan ýüňli derileriň meýdanynyň soýlup alnan wagtynda şu
aşakdalar görkezijilere deňdigi kesgitlenildi: 8 aýlyk toklularyň-92 inedördül desimetre, 1,5 ýaşly işşekleriňki 91 inedördül desimetre, garry goýunlaryňky 140 inedördül desimetredeň. Deriler duzlanyp, guradylandan soňra, ol görkezijiler degişlilikde, 75 inedördül desimetre, 69 inedördül desimetre we 96 inedördül desimetre barabar boldy.