Hünärmenler bir kömelek görnüşiniň inženerçilik mümkinçiliklerine baha berdiler we geljekde dürli ýagdaýlarda plastmassanyň ornuny tutup biljekdigini anykladylar.

Plastmassanyň ýerine kömelek ulanmak, adamlaryň galdyrýan galyndylaryny azaldyp biler. Mälim bolşy ýaly, gazylyp alynýan ýangyçdan ýasalan plastmassalary gaýtadan işlemek hakykatdanam kyn we köplenç ýagdaýda tebigata uly zyýan ýetirýär. Beýleki bir tarapdan, kömelekden ýasalan materiallar gaýtadan işlenilip bilner (biodegrirlenip) we önümiň ömrüniň ahyrynda şol bir materialy köpeltmek üçin täzeden ulanylyp bilner.

«Science Advances» atly ylmy žurnalda çap edilen täze gözlegde «Fomes fomentarius» atly kömelek görnüşiniň ýumşak we gaty, agaç häsiýetli dürli materiallary öndürmekde ajaýyp ukybynyň bardygy mälim edilýär. Kömelekleriň içki we daşky gurluşlaryny öwrenmek bilen, hünärmenler geljekde kömelekleriň durmuşymyzyň aýrylmaz bir bölegi bolup biljekdigini öňe sürýärler.

Täze gözlegiň awtorlarynyň biri: «Bu kömelegiň gurluşy bizi haýran galdyrdy, sebäbi biolog bolsaňyz, tebigatyň nähili ajaýypdygyna derrew göz ýetirersiňiz. Elbetde, ähli zat belli bir esas bilen ýaradylan bolmaly. Tebigat diýseň jadyly we özüne çekiji. Ondaky ähli zadyň biziň durmuşymyzda giňden orny bar.» - diýip, belleýär. Şeýle hem gözlege gatnaşan hünärmenler bu kömelek görnüşini adamlar müňlerçe ýyl mundan ozal ot ýakmak üçin peýdalanandyklaryny mälim edýärler. 

Osman GAPUROW,

Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk
institutynyň talyby.