Berhiz – köplenç halatda iýmitleniş tertibiňi çäklendirmekdir. Bu babatda hatda has berk talaplary bolmadyk berhiz hem witaminleriň hem-de mikroelementleriň ýetmezçiligine getirip biljek miwelerden özüňi saklamagy talap edýär.

Berhizler adatça belli bir netijäni gazanmakda belli bir wagt üçin täsirli, ýagny horlanmak, çylşyrymly operasiýalardan soň ýagdaýyňy kadalaşdyrmak ýa-da bejerginiň bir bölegi hökmünde, mysal üçin aşgazan ýarasy ýa-da gastrit üçin täsir edýär. Hemişe berhiz tutmak käbir iýmitleriň ulanylmagynda ýagdaýy ýaramazlaşyp biljek agyr hroniki keselleri bolan adamlar, mysal üçin süýji keseli ýa-da aşgazan-içege ulgamynda uly göwrümli operasiýalary geçiren adamlar üçin mahsus bolýar. Sagdyn adam üçin berhiz tutmak hemişe çäklidir. Bu üç günden bir aýa çenli aralykda bolup biler. Monoberhizler (berhiz bir önümi içine alanda) üç günden köp bolmaly däldir.

Kadaly iýmitlenmek – bu käbir iýmitlerden ýüz öwürmegi aňlatmaýar, ol iýmitlenmegi diňe beýleki, has sagdyn tagamlaryň peýdasyna çäklendirýär. Dogry iýmitlenmek ýörelgelerine eýerýän adamyň iýmiti häzirki zaman adamsyna tanyş bolan önümleriň ähli görnüşlerinden – etden, dänelerden, deňiz we derýa balyklaryndan, guradylan önümlerden ybaratdyr. Kadaly iýmitlenmegiň düzgünlerine günde 4-5 gezek az mukdarda şol bir wagtlarda iýmitlenmek we ýeterlik derejede suw içmek hem degişlidir. Güniň birinji ýarymynda uglewodly iýmitleri iýmek, ikinji ýarymynda bolsa belokly iýmitlere üns bermek has ýerlikli çözgüt bolup biler.

Netijede dietologlar gysga wagtda peýdaly bolup, uzak wagtyň dowamynda witamin ýetmezçiligine sebäp bolýan berhizleri synap görmegiň ýerine kadaly iýmitlenmegi maslahat berýärler. 

Aýbibi GURBANOWA,

Türkmen oba hojalyk institutynyň talyby.