Gan adam bedeniniň iň möhüm böleklerinden biridir. Gyzyl gan öýjükleri, ak gan öýjükleriniň we plazmanyň garyndysyndan durýar. Bu komponentler bedeniň her bir öýjügine kislorod, ýokumly maddalar we gormonlary daşamak üçin bilelikde işleýär.
Ortaça adam bedeninde takmynan 5 litr gan bar. Bu ululardaky ganyň umumy beden agramynyň 8%-ini düzýändigini aňladýar. Bu erkekler bilen zenanlaryň arasynda birneme tapawutlanýar, erkekleriň aýallara garanyňda biraz köp gany köpdür.
Bedende ganyň mukdary ýaşa görä üýtgäp bilýär. Uly ýaşlylaryň kiçi ýaşlylara garanyňda gany az. Munuň sebäbi, uly ýaşlylaryň myşsa massasy az we şonuň üçin gan saklamak üçin ýer az bolýar.
Gan, bedeniň ähli öýjüklerine kislorod we ýokumly maddalary daşamak üçin jogapkärdir. Bu gan aýlanyşygy bilen üpjün edilýär. Gan arteriýalara, damarlara we kapilýarlara bölünýän gan damarlary arkaly ýürekden sorulýar. Bu kapilýarlar juda kiçidir we ganyň öýjüklere girmegine mümkinçilik berýär.
Gan bedendäki galyndylary aýyrmaga hem kömek edýär. Bu limfa aýlanyşygy arkaly gazanylýar. Limfa öýjüklerden galyndylary ýygnaýan we limfa düwünlerine eltýän suwuklyk bolup, süzülýär we çykarylýar. 

Yhlas SEÝIDOW, 

Türkmen döwlet binagärlik-gurluşyk
institutynyň talyby.