Häzirki döwürde dünýä ösüşiniň täze many-mazmuny emeli aň tehnologiýalary bilen aýrylmaz baglanyşyklydyr. Sanly asyrda ulalyp, maglumat bilen işleşmegi gündelik endige öwüren ýaşlar bu tehnologiýalaryň diňe bir ulanyjysy däl, eýsem olaryň döredijisi we öňe sürüjisi hökmünde çykyş edýärler. Emeli aň ýaşlaryň pikirlenişini täze derejä çykarýar, olaryň innowasion mümkinçiliklerini giňeldýär we jemgyýetiň ösüşinde täze güýç hökmünde kemala gelmegine şert döredýär.

Ýaşlaryň emeli aň bilen arabaglanyşygy ilkinji nobatda bilim we döredijilik arkaly ýüze çykýar. Häzirki wagtda ýaşlar programmirleme, maglumat seljermesi, sanly dizaýn we algoritmik pikirleniş ýaly ugurlarda çalt özleşdirýärler. Emeli aň bu bilimleriň netijeliligini artdyryp, ýaşlara adaty çäklerden çykmaga mümkinçilik berýär. Bir wagtyň özünde birnäçe maglumat çeşmesini seljerip bilmek, täze çözgütleri teklip etmek, öň bar bolan meseleleri başgaça çözmek — bularyň ählisi ýaşlaryň innowasion güýjüni aýdyň görkezýär.

Emeli aň ýaşlar üçin täze mümkinçilikler bilen bir hatarda täze jogapkärçiligi hem döredýär. Innowasiýa diňe täze pikir däl, eýsem jemgyýete peýda getirýän çözgütdir. Ýaşlar emeli aň arkaly ykdysadyýetde, bilimde, saglygy goraýyşda, energetikada we ekologiýa ulgamynda möhüm taslamalary durmuşa geçirip bilýärler. Şeýle taslamalar diňe bir tehniki üstünlik bolman, eýsem sosial ösüşiň hem möhüm bölegine öwrülýär. Bu ýagdaý ýaşlaryň jemgyýetçilik jogapkärçiligini artdyrýar we olaryň döwlet ösüşindäki ornuny has-da berkidýär. Innowasion mümkinçilikleriň açylmagynda döwlet tarapyndan döredilýän şertleriň ähmiýeti aýratyn uludyr. Ýaşlara bildirilýän ynam, bilim mümkinçilikleriniň giňeldilmegi, taslama bäsleşikleriniň, startap meýdançalarynyň döredilmegi emeli aň bilen meşgullanýan ýaşlaryň öňünde täze ýol açýar. Şeýle şertlerde ýaşlar diňe bir daşary ýurt tejribesini öwrenmek bilen çäklenmän, eýsem milli aýratynlyklara laýyklykda täze çözgütleri döredýärler. Bu bolsa innowasiýanyň milli ösüş bilen sazlaşykly bolmagyny üpjün edýär.

Emeli aň ýaşlaryň döredijilik mümkinçiliklerini diňe tehniki ugurda däl, eýsem pikirleniş medeniýetinde hem ösdürýär. Logiki analiz, analitiki çemeleşme, uzak möhletleýin çaklama ýaly häsiýetler ýaşlaryň şahsy ösüşine oňyn täsir edýär. Şeýle häsiýetler bolsa geljekde ýolbaşçy, alym, inžener ýa-da telekeçi hökmünde kemala gelýän ýaşlaryň jemgyýet üçin has peýdaly bolmagyna ýol açýar.

Şeýle-de emeli aň ýaşlaryň arasynda hyzmatdaşlyk medeniýetini ösdürýär. Bir taslamanyň üstünde topar bolup işlemek, dürli ugurlardan gelen bilimleri birleşdirmek, halkara derejesinde pikir alyşmak innowasion ösüşiň möhüm şertidir. Bu ýagdaý ýaşlaryň dünýä bilen açyk dialogda bolmagyna, tejribe alyşmagyna we öz mümkinçiliklerine ynamynyň artmagyna getirýär.

Emeli aň ýaşlaryň innowasion mümkinçiliklerini açýan güýçli itergi bolup çykyş edýär. Ol ýaşlaryň diňe bir geljegiň hünärmenleri däl, eýsem häzirki döwrüň döredijileri bolup kemala gelmegine şert döredýär. Emeli aň bilen pikirlenýän, döredýän we jogapkärçilik bilen hereket edýän ýaşlar ýurduň durnukly ösüşiniň, innowasion ykdysadyýetiniň we öňdebaryjy jemgyýetiniň berk binýadydyr. Geljek hut şol ýaşlaryň döredijilikli zähmeti bilen has ýagty we üstünlikli boljakdygyna şübhe ýokdur.

Gunça NURYÝEWA,

Türkmenistanyň Döwlet energetika
institutynyň mugallymy.