Ahal province
logo

Latest news:
✦ TOHU-da «Suhangöýlük, dilewarlyk we söz sungaty» barada açyk sapak geçirildi ✦ ✦ Türkmenistanyñ Prezidenti “Iş kesilenleriň mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli günäsini geçmek hakynda” Permana gol çekdi ✦ ✦ «Merkezi Aziýa sebitiniň ýaşlar diplomatiýasy: başlangyçlardan bilelikdäki ädimlere» atly duşuşyk geçirildi ✦ ✦ Ösüşiň syýasy binýady ✦ ✦ Aşgabatda Yrak Respublikasynyň Ilçihanasy öz işine başlady ✦ ✦ Şekillendiriş sungaty muzeýinde döredijilikli sergi geçirildi ✦ ✦ HNGU-nyň talyplary emeli aň we startap mümkinçilikleri bilen tanyşdylar ✦ ✦ TOHU-nyň talyplary eksport mümkinçilikleri bilen tanyşdylar ✦ ✦ Adamyň ýatkeşligi nähili işleýär? ✦ ✦ «Arkadagly Ýaşlar» elektron žurnalynyň täze sany okyjylara ýetirildi ✦
Home / Society /Gögümtil böwürslen
  20.10.2021
721
Gögümtil böwürslen

Böwürsleniň ýer ýüzünde 400-den gowrak, Türkmenistanda bolsa 3  görnüşi duşýar. Bu ösümlige başgaça böwürtlen, marmyjan, melissa, diýip hem atlandyrylýar.  Gögümtil böwürslen hem bägüller maşgalasynyň böwürslenler urugyna degişli bolup, onuň boýy 50-120 santimetre çenli ýetýär. Onuň üçem ýapraklarynyň uzynlygy 15-20 santimetr, ini bolsa 9-12 santimetr aralygynda bolýar. Gögümtil böwürslen ülkämizde deňiz derejesinden 600-1200 metr belentlikde dag çeşmeleriniň golaýynda we çygly derelerde gür jeňňellikleri emele getirip ösýär. Türkmenistanyň çäklerinde günorta-günbatar Köpetdagda: Hojagalada, Çendirde, Sumbarda, Deştde; Merkezi Köpetdagda: Nohurda, Garawulda, Ypaýgalada, Arwazda hem-de Köýtendagyň derelerinde duşýar. Böwürslen iýun-oktýabr aýlarynda miweleýär. Bu ösümligiň ýapragy we miwesi dermanlyk maksatlary üçin ulanylýar. Ösümligiň ýapragynda flawonoitler, organiki turşulyklar, mikroelementler, inozit, askorbin turşusy- limon miwesiniňkiden alty esse, pyrtykallaryňkydan bäş esse köp saklanýar. Şonuň üçin iýmişi mydama turşurak tagamly bolýar. Irki döwürlerde Rim goşunlarynyň belli lukmany Dioskoridiň “Dermanlyk serişdeler barasynda”, Lukman hekimiň “Lukmançylyk ylymynyň kanunlary” we Muhammet Hüseýniň “Melhemler hazynasy” atly kitaplarynda  bu ösümligiň dermanlyk häsiýetleri barada giňişleýin beýan edilýär. Ösümligiň ýapragy diş etiniň ýaralarynda we agyzdan ýaramaz ys gelende çeýnelýär. Onuň miwesi has ýokary kuwwat beriji häsiýete eýedir.