logo

Soňky täzelikler:
✦ «Türkmenistanyň Bitaraplygy — parahatçylygyň we ynanyşmagyň aýdyň ýoly» atly kitap ýapon dilinde neşir edildi ✦ ✦ Türkmenistanyň wekiliýeti Baku şäherinde geçirilen Medeniýetara dialog boýunça VII Bütindünýä forumyna gatnaşdy ✦ ✦ Baku, Ýerewan sammitleri: tebigatyň goragynda ✦ ✦ Ahal welaýatynda täze pomidor ýyladyşhanasy açyldy ✦ ✦ Maryda «Täze aý» haryt nyşanly süýt önümçiligi kärhanasy işe girizildi ✦ ✦ BMG: dünýäde klimat maksatlaryna ýetmek üçin görülýän çäreleri güýçlendirmek zerur ✦ ✦ BMG: El-Ninýo hadysasy soňky 40 ýylyň iň güýçli derejesine ýetip biler ✦ ✦ Aşgabatda türkmen alabaýyna we tazysyna bagyşlanan halkara ylmy maslahat geçirildi ✦ ✦ Türkmenistanyň agyr atletikaçylary Hytaýda geçiriljek dünýä çempionatynda çykyş eder ✦ ✦ «OGT 2026-da» nebitgaz pudagynda hyzmatdaşlyk boýunça birnäçe resminama gol çekildi ✦
Baş sahypa / Jemgyýet /Gögümtil böwürslen
  20.10.2021
952
Gögümtil böwürslen

Böwürsleniň ýer ýüzünde 400-den gowrak, Türkmenistanda bolsa 3  görnüşi duşýar. Bu ösümlige başgaça böwürtlen, marmyjan, melissa, diýip hem atlandyrylýar.  Gögümtil böwürslen hem bägüller maşgalasynyň böwürslenler urugyna degişli bolup, onuň boýy 50-120 santimetre çenli ýetýär. Onuň üçem ýapraklarynyň uzynlygy 15-20 santimetr, ini bolsa 9-12 santimetr aralygynda bolýar. Gögümtil böwürslen ülkämizde deňiz derejesinden 600-1200 metr belentlikde dag çeşmeleriniň golaýynda we çygly derelerde gür jeňňellikleri emele getirip ösýär. Türkmenistanyň çäklerinde günorta-günbatar Köpetdagda: Hojagalada, Çendirde, Sumbarda, Deştde; Merkezi Köpetdagda: Nohurda, Garawulda, Ypaýgalada, Arwazda hem-de Köýtendagyň derelerinde duşýar. Böwürslen iýun-oktýabr aýlarynda miweleýär. Bu ösümligiň ýapragy we miwesi dermanlyk maksatlary üçin ulanylýar. Ösümligiň ýapragynda flawonoitler, organiki turşulyklar, mikroelementler, inozit, askorbin turşusy- limon miwesiniňkiden alty esse, pyrtykallaryňkydan bäş esse köp saklanýar. Şonuň üçin iýmişi mydama turşurak tagamly bolýar. Irki döwürlerde Rim goşunlarynyň belli lukmany Dioskoridiň “Dermanlyk serişdeler barasynda”, Lukman hekimiň “Lukmançylyk ylymynyň kanunlary” we Muhammet Hüseýniň “Melhemler hazynasy” atly kitaplarynda  bu ösümligiň dermanlyk häsiýetleri barada giňişleýin beýan edilýär. Ösümligiň ýapragy diş etiniň ýaralarynda we agyzdan ýaramaz ys gelende çeýnelýär. Onuň miwesi has ýokary kuwwat beriji häsiýete eýedir.